Бүтүн Сойуустааҕы Ленинскэй комсомол тэриллибитэ 108 сылыгар анал таһаарыы
Суотту нэһилиэгэр комсомольскай ячейканы тэрийбит киһинэн Пермяков Дмитрий Власьевич буолар. Кини 1924 сыллаахха кулун тутар ый 14 күнүгэр Сергей Степанович Васильевтыын олохтоох активистары түмэн ячейка тэрийбиттэрэ. Онно комсомолга киирбит ыччаттар Герасим Жирков, Терентий Парников , Федот Васильев. 1925 с. Суотту ыччаттара комсомолга эбии киирэннэр онтон ылата Суоттуга комсомольскай тэрилтэ тэриллибит күнүнэн ааҕыллар.
Суотту ыччаттара Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр фроҥҥа ыҥырыллан барбыттара. Кинилэр ортолоругар комсомолецтар: Инн Дм. Колесов, Ром.Ром Охлопков, Роман Петр. Жирков уо.д.а. Тыылга хаалбыт ыччаттар сэрии ыарахаттарын билэн Кыайыы туһугар үлэлээбиттэрэ. Фроҥҥа барааччылары көрсүүгэ, атаарыыга эҥкилэ суох үлэлээбиттэрэ. Кыһыл Кырдал оскуолатыгар сэриигэ барар Уус Алдан оройуонун ыччаттарын мунньубуттара. Биир түгэҥҥэ 1942 сыллаахха атырдьах ыйыгар ыҥырыллыбыт сэттэ сүүсчэкэ киһини түмпүттэрэ. Нэдиэлэ кэриҥэ байыаннай үөрэҕи барбыттара, доруобуйаларын бэрэбиэркэлэппиттэрэ. Елиз Ег Охлопкова ахтыыларынан бу дьону аһатарга-сиэтэргэ Суотту эдэр ыччата сүүрбүтэ, түбүгүрбүтэ дьон сэргэ өйдөбүлүгэр хаалбыт. Холбоһон бөдөҥсүйбүт «Лена» колхуос 1958 сыллаахха тэриллибитэ. Онто 1967 с. «Лена» совхоз тэриллибитэ. Манна өр сыл директорынан, урукку өттүгэр комсомольскай лидер, саха государственнай университетын комсомольскай тэрилтэрин секретарынан үлэлээбит, обкомол пропагандаҕа отделыгар үлэлээбит Охлопков Степан Гаврильевич буолар. Совхоз дирекциятын, парткомун профкомун уонна комскомун холбоһуктаах мунньахтарыгар «Ыччат сүөһүнү — ыччат илиитигэр» диэн үлэ хайысхата ылыныллыбыта.
1969 с. «Ленинскэй тэрийээччи» хаһыакка тахсыбыт корреспондент Коммунар Попов «Ыччаттар салайааччылара» диэн ааттаах ыстатыйата оччотооҕу кэм ыччаттара үлэҕэ, уопсастыбаннай үлэҕэ инники күөҥҥэ сылдьалларын арылхайдык туоһулуур. Ыстатыйаҕа эдэркээн, сүүрбэ саастаах совхоз Суоттутааҕы отделениетын комсомольскай салайааччыта Серафим Данилович Федоров үлэтин-хамнаһын сырдатар, комсомолецтар олоххо көхтөрүн кэпсиир. 65 комсомолецтаах тэрилтэ нэһилиэккэ инники күөҥҥэ сылдьара, концертары тэрийэн, араадьыйанан комсомольскай бэсиэдэлэри ыытан, субуотунньуктарга кыттан үлэ үөһүгэр сылдьыбыттарын киһи кэрэхсии ааҕар.
1973 сыл алтынньы ыйга бороон көрөөччүлэр маҥнайгы слеттара Саһылыкааҥҥа Стручков Ким Семенович базатыгар ыытыллыбыта уонна «Ыччат сүөһүнү — ыччат илиитигэр» диэн оройуон, үрдүнэн тарҕаммыт ыҥырыыны ылынан ситиһиилээхтик үлэлээбиттэрэ Дьэ, ол кэмҥэ хас да отделениеҕа биригээдэ аайы бороон төлөһүтэр ыччат комсомольскай звенолара баар буолбуттара. Саһылыкааҥҥа, Хоноҕорго, Оҕуруоттаахха тэриллибиттэрэ. Хоноҕорго оскуола кэнниттэн «Кэскил» ыччат комсомольскай ферматыгар Заровняева, Тамара Ивановна Татаринова Анастасия Петровна, Васильева, Роза Петровна, Ефимова, Кривогорницына Мария Борисовна үтүө суобастаахтык үлэлээн, бороону төлөһүтүүгэ оройуоҥҥа иккис миэстэни ылары ситиспиттэрэ. Старшайынан Новоприежжая Мария Павловна үлэлээбитэ. Кэлин Бубякина Розалия Николаевна старшайдаах ыччат комсомольскай фермата үчүгэй көрдөрүүлэри ситиспитэ. Кинилэртэн Парникова (Бубякина) Степанида Ильична 1975 сыллаахха Москваҕа Бүтүн Сойуустааҕы быыстапкаҕа кыттыбыта. Кремль дыбарыаһыгар Кыһыл Знамя аттыгар хаартыскаҕа түспүтэ.
Элэһиннээҕи ыччат комсомольскай звенота 1974 сыллаахха бороону төлөһүтүүгэ республикаҕа бастаан социалистическай үлэ героя Протопопов аатынан бирииһи ылбыта уонна комсомол комитетын XVII -c съеһин аатынан ааттаммыта. Үүт ыаһыныгар ыччаттар эмиэ олус үчүгэйдик үлэлээбиттэрэ. Зоя Парникова старшайдаах Суотту отделениетын «Чэчир» ыччат комсомольскай фермата аан бастаан биирдии фуражнай ынахтан 2000 лиитэрэ үүтү ыабыттара. Нэһилиэктэргэ баар биэс орто оскуола үөрэҕи бүтэрээччилэрэ кытыы учаастактарга шефтэһэр үлэни ыыталлара уонна тутуспутунан онно үлэлии бараллара. Совхоз комскома сылын аайы нэһилиэктэринэн уларыта сылдьан выпусниктар слеттарын ыытара.
Оҕуруот аһын үүннэриигэ ыччат комс-й ферматын үлэтэ оройуоҥҥа биллэрэ. Манна комсомол уобаластааҕы комитетын чилиэнэ, САССР Үрдүкү Сэбиэтин 9-с уонна 10-с ыҥырыыларыгар депутатынан талыллан үлэлээбит, оҕуруоччут Черкашина Светлана Дм. үлэлиирэ.1980 с. Комсомол Киин комитетын састаабыгар киирэн ГДР га Аан дойду демократическай ыччатын фестивалыгар кыттыыны ылбыта.
Мигалкин Г.Г. улууспутугар өр сыл комсомольскай тэрилтэлэри салайбыта, комсомол бюротун чилиэнинэн үлэлээбитэ.
Ыччаттар үлэни, үөрэҕи кытта тэҥҥэ культураны, спорду, сынньалаҥы көхтөөхтүк тэрийэллэрэ. Отделениеларынан, нэһилиэктэринэн, олорор сиринэн үлэ олус көхтөөхтүк барара. Улуустааҕы худ самодеятельность көрүүлэригэр бастакылар кэккэлэригэр сылдьаллара. Кындыл «Ыам ыйын халлаана» диэн пьесатынан улуус драм көрүүтүгэр отучча Суотту, Хоноҕор ыччаттара кыттан улууска бастакы миэстэни ылбыттара. «Бастыҥ эр киһи оруола» анал ааты комсомолец Илья Львов ылбыта. Самодеятельноска Мария Степанова, Федот Львов, Егор Степанов, Алексей Львов, Мария уонна Елена Киренскаялар, Екатерина Свинобоева, Виктория Габышева, Клара Заровняева, Варвара Заровняева көхтөөхтүк кытталлара.
Маҥнайгы сүһүөх комс-й тэрилтэ секретардарынан Суоттуга В.З. Заровняева, Мария Гавр. Портнягина, Хоноҕорго Серафим Данилович Федоров. үлэлээн ааспыттара.
»Лена» совхоз спортсменнара тустууга хайыһарга тэҥнээхтэрэ суохтара. Тыа сирин хайыһардьыттарын күрэхтэһиитигэр бастааннар, «Лена» совхоз хайыһардьыттара икки төгүл Бүтүн Россиятааҕы сүүрүгэ кыттыбыттара.
«Лена» совхоз комскома 1973 с. 230 комсомолецтааҕа, оччону эрэ кыайбат ыччаттааҕа. 1975 с.комсомолец уопсай ахсаана 400-тэн тахса буолан райком бырааба бырааптаах комс-й тэрилтэ буолбута. Бу кэмҥэ секретарынан В.В. Заровняев үлэлиирэ. Совхоз 5 отделениетыгар барыта 12 цеховой комс-й тэрилтэ киирэрэ.
Докумуон толорооччу штата эбии көрүллүбүтэ. Солбуйар секретарынан Оллонов Н.Н.-совхоз мелиоратор инженера общ-й нагрузка быһыытынан үлэлээбитэ. Спортинструктор -. Борисов Конст.Гавр-ч. ыччаты көҕүлээн үлэлээн ааспыттара. Комс-й тэрилтэлэр икки ардыларыгар ыытыллар куоталаһыыга үс сыл субуруччу бастаан көһөрүллэ сылдьар Кыһыл Знамяны үйэ саас тухары илдьэ хаалбыттара.
Библиотекаҕа араас сылларга комсомол күннэрэ:
Ленинскэй тэрийээччи, 1969 с. нүөмэригэр эдэр кэскиллээх комсомольскай лидер Федоров Серафим Данилович үлэтин сырдатар ыстатыйа.
Алтынньы 29 күнүгэр КОМСОМОЛ тэриллибитэ 108 сылынан тэрээһин нэһилиэк ЫТЫК СҮБЭТИН түмэр бастакы мунньаҕын кытта дьүөрэлээн ыытылынна.
Ытык сүбэ чилиэннэрэ уонна олохтоох дьаһалта (баһылык Баишев В.П., солб. баһылык Черкашина Н.Г.) кыттыылаах мунньах бастакы чааһа КОМСОМОЛ күнүгэр ананна. Суотту библиотекарьдара туруорбут быыстапкаларын, хомуйан оҥорбут көрдөрөр матырыйаалларын билиһиннэрдилэр. Комсомол орденнарынан бэсиэдэ ыытылынна, комсомольскай ырыалар ылланнылар.
Салгыы ЫТЫК СҮБЭ мунньаҕын баһылык В.П. Баишев иилээн-саҕалаан ыытта. ЫТЫК СҮБЭ салалтатын талыы буолла. Бары биир санаанан өр сыл устата нэһилиэк сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлээн ааспыт, Суотту орто оскуолатын уонна Уус Алданнааҕы техникуму ситиһиилээхтик салайбыт Абрамов М.Н. бэрэссэдээтэлинэн таллылар. Солбуйааччынан уопсастыбаннай үлэ көхтөөх кыттааччытын Николаев С.К. буоллун диэтилэр. Эппиэттээх сэкэритээринэн Заболоцкая А.И. талылынна.
ЫТЫК СҮБЭ мунньаҕын иккис боппуруоһугар киириигэ баһылык нэһилиэк салалтата ыытар үлэтин киэҥник билиһиннэрдэ. Нэһилиэк сирин-уотун чуолкайдааһыҥҥа, маны сэргэ нэһилиэккэ ыытыллыахтаах тутуулар тустарынан, общественнай, культурнай хайысхалаах ыытар үлэлэри СҮБЭ кыттыылаахтарыгар ырытан кэпсээтэ.
ЫТЫК СҮБЭ бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыт Михаил Николаевич СҮБЭ ыытыахтаах үлэлэрин хайысхаларын билиһиннэрдэ. Сүрүн сыал — нэһилиэк сайдыытыгар бары биир сомоҕо буолан үлэ ыытыллыахтааҕын ыйда. Бастакы хардыынан нэһилиэкпит тыатын хаһаайыстыбатыгар болҕомто ууруллуохтаах диэн эттэ. Сүбэ ыйга иккитэ мустарыгар ыҥырда.
