Информация о материале

Автор: Super User

 Сигэни баттаа "Суотту суоппардара" видеопрезентация 1-гы, 2-с чаастарын библиотека RUTUBE ханаалыгар киирэн көр, Суоттубут суоппардарын кытта билис!

1. https://rutube.ru/video/12dba403e84f9c64c6b4459b6d0868eb/?r=a/

2. https://rutube.ru/video/f15620f9cd15101ea249d0737e676e7f/?r=a/

Информация о материале

Автор: Super User

БОЛЬШОЙ ЭТНОГРАФИЧЕСКИЙ ДИКТАНТ

Суоттунской модельной библиотеке

   В этом году проходит юбилейный, десятый "Большой этнографический диктант". Принимают участие все желающие. 

    Это отличная возможность проверить свои знания о традициях, обычаях и культуре народов нашей многонациональной страны.

    Диктант проходит офлайн и онлайн режиме. 

   Итоги акции подведут 12 декабря, в День Конституции РФ. 

Информация о материале

Автор: Super User

   Быйыл  алтынньы 29 күнүгэр КОМСОМОЛ төрөөбүтэ 107 сыла. Бу бэлиэ датаҕа Суотту модельнай библиотекатыгар "Эдэр сааһым Комсомол" 60-с, 70-с, 80-с сыллардааҕы комсомолецтар көрсүһүүлэрэ Суотту библиотекатын уонна ветераннар сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлин Свинобоева Екатерина Ивановна тэрийиилэринэн ыытылынна. Көрсүһүүнү үлэ ветерана, хомусчут Спиридонова Мария Алексеевна хомуска дьүрүскэнинэн арыйдыбыт.  "Аалай уоттаах сулуһум" комсомол историятынан литературнай монтаж ааҕылынна, Федор Лобанов  "Эн комсомол - мин дьолум" ырыатын бары мустубут дьон толордубут. Комсомол сыллардааҕы ахтыылары олус сэргээн, кэрэхсээн иһиттибит. Ол курдук, СӨ үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ Абрамов Михаил Николаевич СГУ - га үөрэнэр кэмнэригэр комсомольскай лидер быһыытынан киэҥ далааһыннаах үлэни ыыппытын  кэпсээн истээччилэр болҕомтолорун тарта. Суотту олохтоох дьаһалтатын үлэһитэ СӨ үөрэҕириитин туйгуна Черкашина Надежда Гаврильевна Бүлүү райкомолун инструкторынан таһаарыылаахтык үлэлээбитин аҕынна Бочуотунай грамоталарын, махтал суруктарын, өйдөбүнньүк сувенирын кэпсээбитин сэҥээрэ иһиттибит.   Уус Алдан улууһун киинигэр Бороҕоҥҥо, Тулунаҕа комсомол сыллара ааспыт комсомол уонна коммунистическай партия лидерын, СӨ үөрэҕириитин туйгунун Мигалкин Гаврил Гаврильевич дириҥ ис хоһоонноох ахтыытын,

   Германия Демократическай Республикатыгар 1975 с. буолан ааспыт Аан дойду ыччатын фестивалын кыттыылааҕын, САССР Үрдүкү Сэбиэтин депутатын, "Лена" совхоз ыччат комсомольскай биригээдэтин салайааччытын Черкашина Светлана Дмитриевна бэриниилээх үлэтин туһунан, "Лена" совхоз Суотту отделениетыгар комсомол цеховой тэрилтэтин лидера Стрекаловская Варвара Захаровна ыччаты уопсастыбаннай  үлэҕэ  түмэн  таһаарыылаахтык үлэлээбитин туһунан, БАМ үйэ тутуутугар кыттыыны ылбыт Заровняев Лука Дмитриевич кэргэнэ Лариса Гаврильевна БАМ тутуута хайдах саҕаламмытын туһунан, Москватааҕы Култуура институтун 1980 с. бүтэрбит ветеран библиотекарь Осипова Анастасия Петровна кыыһа Ирина Аркадьевна ийэтин комсомольскай эдэр сааһыттан кэпсээнин, Хоноҕор сүрүн оскуолатыгар учууталынан үлэлээн ааспыт комсомол лидера Бочкарева Парасковья Владимировна ситиһиилээх комсомольскай үлэтин сырдаппытын, Суотту учаастакатааҕы балыыһатыгар үлэлээн ааспыт Амурскай уобаластан төрүттээх Винокурова Лилия Ивановна  комсомолга киирбит долгутуулаах түгэнин  кэрэхсээн, сэргээн, болҕойон иһиттибит.

Комсомол урукку кэм ыччатын бэрээдэккэ, эппиэтинэскэ, дойдуга бэриниилээх буолууга ииппитин ахтыылартан иһиттибит.  Маннык тэрээһиннэр ыччакка анаан тэриллэллэрэ   наадалааҕын мустубут дьон бэлиэтээтилэр.   Түмүктүүр тылы ветераннар сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ Свинобоева Екатерина Ивановна  эттэ, кыттааччыларга барыларыгар Комсомол күнүнэн эҕэрдэ суруктары туттарда.  Комсомол ырыаларынан попурри ыллатыбыт, хаартыскаҕа түһэн үтүө күммүтүн үйэтиттибит. 

Раиса Черкашина, библиотекарь

Информация о материале

Автор: Super User

Сахабыт сирин туһунан  кэрэхсэбиллээх чахчылары

ааҕыҥ, билиҥ!

•    Саха сирэ 3 мөлүйүөн кэриҥэ кв.км. тайаан сытар киэҥ территориялаах аан дойдуга биир улахан административнай территориальнай единица буолар

Манна 300 000 сыл анараа өттүттэн ыла дьон олохсуйбуттара биллэр.

• Саха сирэ үс часовой пояска тайаан сытар Россия соҕотох региона.
• Тыйыс айылҕалаах дойдубутугар 320-чэ  көтөр арааһа кэлэн ааһар, кинилэртэн 40-чэ көтөр арааһа кыстыыр диэн "Кыым" хаһыат 03.12.2024 нүөмэригэр суруллар.

• Сахабыт сиригэр барыта сэттэ сүүс тыһыынча кэриҥэ улахан уонна кыра өрүстэр, үрэхтэр, үрүйэлэр, аҕыс сүүс тыһыынча кэриҥэ улахан уонна кыра күөллэр бааллар.
• Саха сирин саамай хотугу точката Илиҥҥилии Сибиир муоратыгар баар ГЕНРИЕТТА арыыта.
• Сахабыт сиригэр кыһыҥҥы уонна сайыҥҥы температура араастаһыыта 100° - тан тахсыан сөп.
• Саха сирин саамай үрдүк чыпчаалынан Черскэй хайаларыгар баар "Кыайыы чыпчаала" буолар (пик Победы), үрдүгэ - 3003 м.     Бу чыпчаалга Победа диэн ааты С.В. Обручев 1945 с. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы чиэһигэр биэрбит эбит. Онтон сахалыы аата "Хонохотаас"  (Хоноһо таас) диэн.

• Дьокуускай куоракка аан дойдуга соҕотох хомус түмэлэ баар.

• Дьокуускай куоракка аан дойдуга соҕотох мамонт түмэлэ баар.
• Саха омугун суругар-бичигэр үс сурук көрүҥэ баар: түҥ былыр - урууна, ХХ-с үйэҕэ дылы латыынныы уонна ХХ-с үйэ 30-с сылларыттан кириллицанан, ол эбэтэр нууччалыы буукубаларынан сурук көрүҥэ.
• 1970 сыллаахха Индигир өрүс хаҥас кытылыгар Аллайыаха улууһугар аан дойдуга саамай улахан мамонт кылабыыһата көстүбүт.
• Мирнэй куорат таһыгар баар "Мир" алмаас руднига аан дойдуга саамай улахан киһи илиитинэн оҥоһуллубут воронкатынан биллэр. Карьер  735 м. дириҥнээх,  1,4 км. иэннээх.

Дьокуускай куораппыт  ирбэт тоҥҥо турар аан дойду саамай улахан куората буолар. Манна 2024 сыл көрдөрүүтүнэн 396 751 киһи олорор.

 Сахалары учуонайдар Уһук Хоту сиргэ тимири уһаарыы культуратын аҕалбыт омук быһыытынан сыаналыыллар. Манна тимири уһаарыы культурата биһиги эрабыт ортотун эргин өтөн киирбит. 

- 1897 с. ыраахтааҕылаах Россия ыыппыт перепиһэ көрдөрөрүнэн Саха сиригэр 90-тан тахса 100 саастарын ааспыт кырдьаҕас дьон олороллоро биллибит. Ол эрээри оччотооҕуга дьон саастарын чуолкайдыыр туох да докумуоннара суоҕа бу чахчы дакаастабыла суох буолан тахсыбыт.

 - Саха сирин муҥутуур уһун үйэлээх киһитинэн Сааскылаахха олорон ааспыт Семенникова Варвара Константиновна буолар. Кини 117 сааһыгар тиийбит. Сааһа чахчытын Саха сирин национальнай архыыбын үлэһиттэрэ мэктиэлээбиттэр. Варвара Константиновна 2007 с. алтынньытыгар планета саамай кырдьаҕас саастаах киһитинэн билиниллибитэ.

Бу чахчыларга өссө тугу эбиэ этигитий?

   Ыстатыйаны хомуйан оҥордо Черкашина Р.Н.